Kanser Genetik midir? | Prof. Dr. Tülay Akman

Video İçeriği

Kanserin oluşumuna birçok faktör bir arada sebep olmaktadır. Genetik mekanizmalar da bunların bir parçasıdır; ancak sadece genetik yatkınlıkla, yani kişinin ailesinde kanser olması nedeniyle o kişide mutlaka kanser gelişeceğini söylemek doğru değildir.

Bunun yanında, çevresel faktörler, kişinin beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı, fazla kilolu olması ve maruz kaldığı kanserojen maddeler de kanser oluşumunda etkili olur. Tüm bu unsurlar bir araya gelerek vücutta kanserojen hücrelerin çoğalmasına yol açabilir ve bu durum da kanserin ortaya çıkmasına neden olabilir. Bu yüzden kanseri sadece genetik bir hastalık olarak tanımlamak doğru olmaz.

Özellikle meme kanserinde, genetik geçişli bazı mutasyonlar bulunmaktadır. BRCA1 ve BRCA2 olarak adlandırılan bu genlerin, özellikle genç yaşta meme kanseri teşhisi konulan hastalarda mutlaka incelenmesi önerilmektedir. Artık ülkemizde birçok devlet kuruluşunda bu testler ücretsiz olarak yapılabilmektedir.

Eğer BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonu pozitif çıkarsa, bu hastalara iki memenin koruyucu amaçla alınması önerilebilir. Ayrıca, bu mutasyonlar yumurtalık ve rahim kanseri riskini de artırdığı için, belirli bir yaşa gelmeden önce yumurtalıkların ve rahmin alınması da tavsiye edilebilmektedir.

Kolon kanseri de genetik geçişli olabilir. Bu gibi durumları belirlemek için genetik analizlerin yapılması gereklidir. Özellikle genç yaşta kanser görülen ya da akrabalarında genç yaşta kanser öyküsü bulunan bireylerde genetik taramaların mutlaka yapılması önemlidir. Bu sayede hastalara erken dönemde koruyucu önlemler alınarak, kanser gelişimi önlenebilir ya da erken teşhis edilebilir.